ในยุคที่ภารกิจทางทะเลมีความซับซ้อนและท้าทาย การมีแค่ “ประสบการณ์” อาจไม่เพียงพอ แต่ต้องมี “มาตรฐาน” ที่เชื่อถือได้ ปีงบประมาณ ๒๕๖๗ กองเรือยกพลขึ้นบกและยุทธบริการ (กยพ.กร.) ได้ขานรับนโยบาย “ปีแห่งความปลอดภัย” ด้วยการสังเคราะห์องค์ความรู้สู่การปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) เพื่อให้มั่นใจว่าทุกภารกิจจะสำเร็จได้ด้วยความปลอดภัยสูงสุด ทั้งต่อกำลังพลและประชาชน
การจัดการความรู้ในปีนี้ มุ่งเน้นไปที่ 2 ภารกิจสำคัญที่เปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่และหน่วยอารักขาความปลอดภัยในน่านน้ำ:
- ภารกิจที่ 1: เรือน้ำมันกับมาตรฐาน Safety First จากการถอดบทเรียนภารกิจระยะไกล (เช่น การปราบปรามโจรสลัดโซมาเลีย) พบว่าความเสี่ยงไม่ได้มีแค่คลื่นลม แต่รวมถึง “สุขภาพ” ของกำลังพลจากสารระเหยและความอ่อนล้า
- สิ่งที่พัฒนา: การสร้าง Checklist มาตรฐานตั้งแต่ขั้น Pre-sail (เตรียมออกเรือ) ไปจนถึง Ready to Combat (พร้อมรบ) เน้นย้ำขั้นตอนการแยกตัวฉุกเฉิน (Emergency Breakaway) ที่แม่นยำ เพื่อลดอุบัติเหตุเรือโดนกันขณะส่งกำลังบำรุงกลางทะเล
- ผลลัพธ์: อุบัติเหตุเป็นศูนย์ (Zero Incident) และกำลังพลมีความปลอดภัยทางอาชีวอนามัยมากขึ้น
- ภารกิจที่ 2: เรือลากจูงกับภารกิจดับเพลิงความเร็วสูง เมื่อเกิดเหตุไฟไหม้ในเขตท่าเรือ ทุกวินาทีคือความเสียหาย เดิมทีการเข้าถึงจุดเกิดเหตุอาจใช้เวลานานและขาดแนวทางที่ชัดเจน
- สิ่งที่พัฒนา: พัฒนาแผนผังการปฏิบัติงานใหม่ (Flowchart) ที่วิเคราะห์ทิศทางลม กระแสน้ำ และการใช้เทคนิค “สร้างพริ้วน้ำ” เพื่อขยับเรือที่เกิดเหตุไปยังจุดที่ปลอดภัยต่อการดับไฟ
- ผลลัพธ์: ลดเวลาการตอบสนองเหตุเหลือเพียง 30 นาที ดังที่เห็นจากความสำเร็จของ ร.ล.หลีเป๊ะ ในการระงับเหตุเมื่อ เม.ย. ๖๗ ที่ผ่านมา โดยไม่มีผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมตามมา
สิ่งที่ได้เรียนรู้ (Key Insight)
ความสำเร็จของ Best Practice ปีนี้ไม่ได้เกิดจากเทคโนโลยีราคาแพง แต่เกิดจาก “การใส่ใจในรายละเอียดของมนุษย์และกระบวนการ”
- Human-Centric: การดึงกรมแพทย์ทหารเรือเข้ามาดูแลเรื่องอาชีวอนามัยของกำลังพลบนเรือน้ำมัน สะท้อนว่า “คน” คือทรัพยากรที่สำคัญที่สุด
- Systematic Agility: การเปลี่ยนทักษะเฉพาะตัว (Tacit Knowledge) ของ ผบ.เรือ ให้เป็นคู่มือปฏิบัติ (Explicit Knowledge) ทำให้ไม่ว่าใครจะมาปฏิบัติหน้าที่ ก็สามารถรับมือวิกฤตได้ด้วยมาตรฐานเดียวกัน
บทสรุป (Conclusion)
การจัดการความรู้ของ กยพ.กร. ในปี 2567 พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า การเตรียมพร้อมที่ดีนำไปสู่ผลลัพธ์ที่จับต้องได้ ทั้งความปลอดภัยของกำลังพลและความเชื่อมั่นของประชาชน ไม่ว่าจะเป็นการส่งกำลังบำรุงในทะเลลึก หรือการระงับเหตุเพลิงไหม้ชายฝั่ง กองทัพเรือพร้อมเสมอที่จะ “ทำให้ทัน ทำให้พอ” เพื่อทะเลไทยที่มั่นคงและปลอดภัย
